نقشه کشی و طراحی | پایه‌گذاری از طرح فیزیکی تا ساخت و ساز

مرحله ۱: جمع‌آوری اطلاعات و مطالعات اولیه (فاز صفر)

مشخصات فیزیکی زمین:
– مساحت دقیق، شکل پلاک و مختصات جغرافیایی.
– بررسی شیب زمین (توپوگرافی).
– تعیین جهت‌های جغرافیایی (نورگیری و باد غالب).
– وضعیت دسترسی‌ها (معابر اصلی و فرعی).
– نقشه‌برداری: تهیه نقشه‌ی وضع موجود با جزئیات (عیان‌ها، مرزها، عوارض موجود).
مشخصات حقوقی و قانونی:
– بررسی سند مالکیت (مشاعی یا مفروز).
– استعلام حریم‌ها (خیابان‌ها، رودخانه‌ها، خطوط انتقال نیرو، آثار تاریخی).
– ضوابط شهرسازی: تراکم مجاز، سطح اشغال، تعداد طبقات مجاز، درصد پیش‌آمدگی‌ها، الزامات پارکینگ، فضای سبز و …
 – بررسی طرح‌های تفصیلی و بالادست (مثل طرح جامع و تفصیلی منطقه).
نیازهای کارفرما (برنامه فیزیکی):
– نوع کاربری دقیق (مسکونی، اداری، تجاری، درمانی، آموزشی، ترکیبی و …).
– تعداد و نوع واحدها، اتاق‌ها و فضاهای مورد نیاز (مثل اتاق خواب، پذیرایی، آشپزخانه، پارکینگ، انباری، فضای مشترک).
– نیازهای خاص (دسترسی معلولین، امنیت، تاسیسات ویژه، معماری داخلی).
– بودجه و زمان‌بندی پیش‌بینی شده.
بررسی‌های فنی:
– گزارش ژئوتکنیک (مطالعه خاک):** تعیین مقاومت خاک، سطح آب زیرزمینی، نوع خاک برای طراحی فونداسیون.
– بررسی وضعیت شبکه‌های زیرزمینی (آب، فاضلاب، گاز، برق، تلفن).
– بررسی شرایط اقلیمی منطقه (دما، بارش، رطوبت، باد).

مرحله ۲: طراحی اولیه (طرح مقدماتی – فاز یک)

ایده‌پردازی و کانسپت:
– خلق ایده های اصلی بر اساس اطلاعات مرحله ۱، نیاز کارفرما و کانسپت معماری.
– تعیین سبک معماری (مدرن، کلاسیک، ایرانی، مینیمال و …).
تهیه اسکیس‌های اولیه:
– ترسیم دستی یا دیجیتال ایده‌ها.
– تعیین جانمایی تقریبی فضاها، حجم کلی ساختمان، ارتباط فضاها با هم و با محیط خارج.
– بررسی اولیه نورگیری و دید.
طرح پلان‌های اولیه:
– تهیه پلان‌های طبقات با مقیاس کوچک (مثلاً ۱:۲۰۰) نشان‌دهنده چیدمان کلی فضاها، راه‌پله‌ها، آسانسور، ورودی‌ها.
– تهیه نماهای اولیه و برش‌های ساده.
مشاوره اولیه با تیم طراحی:
– هماهنگی اولیه با مهندس سازه و تاسیسات برای بررسی امکان‌پذیری ایده‌ها.
ارائه و بازخورد:
– ارائه طرح‌های اولیه به کارفرما و دریافت بازخورد.
– انجام اصلاحات لازم بر اساس نظر کارفرما و محدودیت‌های فنی.

مرحله ۳: طراحی تفصیلی و تهیه نقشه‌ها (فاز دو)

تهیه نقشه‌های معماری دقیق:
– پلان‌های موقعیت، طبقات، بام، فونداسیون **با ابعاد دقیق** و جزئیات کامل (درها، پنجره‌ها، ستون‌ها، پله‌ها، مبلمان ثابت سرویس‌ها).
– نماهای تمام جبهه‌ها **با جزییات مصالح**، بازشوها و عناصر طراحی.
– برش‌های طولی و عرضی حیاتی **با جزئیات ارتفاعی** (سقف، کف، بازشوها).
– پلان و جزئیات سقف کاذب (در صورت نیاز).
هماهنگی بین رشته‌ای:
– مهندسی سازه:** تعیین محل دقیق ستون‌ها، تیرها، دیوارهای باربر، فونداسیون بر اساس نقشه‌های معماری و گزارش ژئوتکنیک (نقشه‌های سازه: پلان تیرریزی، جزئیات فونداسیون، ستون‌ها و …).
– مهندسی تاسیسات مکانیک: طراحی سیستم‌های لوله‌کشی آب سرد و گرم، فاضلاب، تهویه مطبوع (HVAC)، گازرسانی، اطفاء حریق، استخر (پلان‌ها، رایزر دیاگرام، محاسبات).
– مهندسی تاسیسات برق: طراحی سیستم‌های روشنایی، پریزها، تابلوهای برق، تلفن، آنتن، اعلام حریق، دوربین، سیستم‌های هوشمند، تامین برق اضطراری (پلان‌ها، رایزر دیاگرام، محاسبات، تک‌لاین دیاگرام).
تهیه جزئیات اجرایی:
– نقشه‌های جزئیات اجزای ساختمان (پله، در و پنجره، نعل درگاه، کف سازی، نما، سرویس‌ها، اتصالات سازه‌ای).
مستندات و محاسبات:
– تهیه صورت وضعیت زیربنا و مساحت‌ها.
– مشخصات فنی مصالح و سیستم‌ها.
– محاسبات فنی سازه و تاسیسات (به صورت جداگانه توسط متخصصین).

مرحله ۴: اخذ مجوزهای قانونی و تأییدیه شهرداری

تکمیل مدارک:
– تهیه کلیه نقشه‌های فاز دو معماری، سازه و تاسیسات (برق و مکانیک) با مهر و امضای مهندسین مجاز (نظام مهندسی).
– تکمیل فرم‌های درخواست پروانه ساختمانی.
– ارائه گزارش ژئوتکنیک تایید شده.
– ارائه مدارک مالکیت و استعلام‌های لازم.
ارسال به شهرداری:
– ارسال بسته کامل مدارک به دفاتر خدمات الکترونیک شهری یا دفاتر فنی شهرداری منطقه.
بررسی و اصلاح (در صورت نیاز):
– بررسی نقشه‌ها توسط کارشناسان شهرداری از نظر تطابق با ضوابط شهرسازی، معماری، سازه و تاسیسات.
– دریافت “لیست اصلاحات” در صورت وجود مغایرت.
– انجام اصلاحات لازم بر روی نقشه‌ها و ارسال مجدد.
اخذ پروانه ساختمانی:
– پس از تایید نهایی، پروانه ساختمانی صادر می‌شود.
– پرداخت عوارض قانونی (عوارض نوسازی، صدور پروانه و …).

مرحله ۵: تحویل نقشه‌های اجرایی و مستندات نهایی

تهیه خروجی نهایی:
– ارائه کامل‌ترین مجموعه نقشه‌ه در قالب‌های:
–  فایل‌های CAD (DWG/DXF):  برای استفاده پیمانکار و مهندس ناظر در سایت و امکان ویرایش.
–  فایل‌های PDF:  برای چاپ، مراجعه آسان و اشتراک گذاری غیرقابل ویرایش.
–  فایل‌های قابل چاپ (Plot):  نقشه‌های با کیفیت بالا در اندازه‌های استاندارد (A0, A1, A3).
مستندات همراه:
– مشخصات فنی و برگه‌های داده مصالح (کاتالوگ، دیتاشیت).
– خلاصه محاسبات سازه و تاسیسات (در صورت نیاز پیمانکار).
– پروانه ساختمانی و استعلام‌های تایید شده.
– گزارش ژئوتکنیک نهایی.
جلسه توضیح نقشه (Kick-off Meeting):
– ارائه توضیحات کامل نقشه‌ها، جزئیات اجرایی و نکات کلیدی به پیمانکار و مهندس ناظر.
– پاسخگویی به سوالات و رفع ابهامات.
پشتیبانی در حین اجرا:
– آمادگی برای پاسخ به استعلام‌ها (RFI) و حل مشکلات پیش‌آمده در سایت.
– تهیه نقشه‌های اصلاحی (As-Built) در صورت نیاز پس از اتمام پروژه (اختیاری/بر اساس قرارداد).